Schurft is een huidaandoening veroorzaakt door mijten, een parasiet van
0,5mm groot. Het spinachtige beestje met vier poten boort zich door de
oppervlakkige huidlaag en nestelt zich onder de huid. De mijten graven
gangen in de huid en planten zich voort, waarna de nakomelingen het
gangenstelsel verder uitbouwen. De jeuk krijgt het dier door een allergische
reactie op de mijt en de uitwerpselen daarvan. De mijt overleeft slechts
enkele dagen, maar dit zal langer zijn als de buitentemperatuur laag en de
vochtigheid hoog is. Schurft (Scabiei) komt ook voor bij de mens en uit zich
als besmettelijke huidziekte. Schurft is eveneens te vinden bij planten. Het
gaat dan om een aantasting door schimmel, een schimmelziekte. Een appelboom
kan bijvoorbeeld veel last hebben van blad- en takschurft.

Er bestaan verschillende soorten mijten. De Sarcoptes Scabiei, schurftmijt,
veroorzaakt scabiës. De verschillende ondersoorten van deze mijt leven op
verschillende diersoorten en zijn vrij specifiek voor die diersoorten. De
Cheyletiellamijten komen voor bij honden, katten en konijnen. Een bekende
vogelmijt is de Dermanyssus gallinae, ook wel bloedluis of kippenbloedmijt
genoemd. Bij vogels uit een besmetting zich op snavel en poten.
Schurft van sarcoptische en psoroptische aard is te vinden bij o.a. de
alpaca.
Sarcoptes Scabiei komt voornamelijk voor op de onderkant van de buik, bij de
liesstreek, aan de benen en op de kop/snuit. Is de buitenste gehoorgang
aangetast dan kan het het andere type mijt, de Psoroptes, zijn. Dit laatste
type komt ook voor bij schapen en geiten. Oorschurft geeft jeuk aan de oren
en veel viezigheid in de oren. De rondkruipende diertjes kunnen flinke
irritatie in de uitwendige gehoorgang geven en als de mijten over het
trommelvlies kruipen dan geeft dat een schrikreactie bij het dier.
Schurftmijten zijn specifiek voor de diersoort en besmettelijk tussen dieren
onderling. Door dieren overgedragen mijten op de mens bezorgen de mens
hoogstens wat huidirritatie. Eventuele ontstekingen zijn zelflimiterend, dat
wil zeggen dat het na verloop van tijd (maximaal drie weken) vanzelf over
gaat.

Wat zijn de symptomen bij een schurftbesmetting: jeuk, korsten, verlies van
haar dat voor kale plekken zorgt, verdikking en schilfering van de huid.
Vijftig procent van de alpaca’s draagt de mijt bij zich. Bij het ene dier
komt het tot uiting en het andere dier weet ermee om te gaan en uiting kan
uitblijven. Een oorzaak van schurft kan stress zijn door bijvoorbeeld het
veranderen van omgeving, het wisselen van voeder of  transport.
Het is mogelijk dat tijdens het scheren ontdekt wordt dat het dier
geïnfecteerd is. Het is dan het beste de wol goed kort te scheren, de huid
goed vet te houden door bijvoorbeeld aangetaste plekken in te smeren met
vaseline en het dier direct de eerste injectie te geven. Scheren gebeurt
doorgaans in de maand mei, dus de zon en de wind kunnen dan een handje
helpen bij het genezingsproces.
Voorkom schurft door nieuwe dieren minimaal een maand in quarantaine te
houden (zeker bij import) en (preventief) te behandelen. Het zou vervelend
zijn als een nieuwe aanwinst op de aanwezige kudde schurft overbrengt. (Het
is aan te raden tijdens die maand de kudde ook te behandelen met een
eenmalige injectie tegen schurft. Bijvoorbeeld één week voor het samenvoegen
van de dieren).
Als een dier geïnfecteerd is kan het vermageren. Houdt het gewicht van de
alpaca dus goed in de gaten. De weerstand kan immers afnemen.
Voorkom het ergste en zorg er ook voor dat de dieren tijdig ontwormd worden.
De middelen die hiervoor gebruikt worden hebben vaak ook een goede werking
tegen diverse parasieten.

Welke middelen zijn toe te passen bij een schurft aandoening:
Cydectin pour on (horizontaal aanbrengen op de huid ter hoogte
schoft-staart), Dectomax injectie, Ivermectine injectie of via recept van de
dierenarts zwavelzalf.
De Cydectin pour on vloeistof wordt drie keer gegeven met telkens tien dagen
wachttijd. De injecties worden twee maal onderhuids gegeven. Ook hierbij
geldt na tien dagen herhalen.
Het is aan te raden om voor gebruik van de medicamenten te contacteren met
de dierenarts.

De mijt overleeft langer bij lage temperaturen en hoge vochtigheid, dus in
het herfst-/winterseizoen regelmatig tussen de vacht kijken. Ook het
bekijken van de buik-/liesstreek kan geen kwaad. Het lijkt dat schurft door
ons klimaat en/of plantenrijk ontstaat, want er zijn continenten waar
schurft helemaal niet voorkomt.
Besmetting is niet altijd te voorkomen, net zo min bij de mens als bij het
dier. Tijdig de dieren ontwormen, de stal schoonhouden en de mest opruimen
draagt al bij aan een verzorgde leefomgeving.
Er moet serieus met een schurft infectie omgegaan worden. Op tijd herkennen
en behandelen is voor het dier, de kudde en uzelf van belang.

 

Ingezonden ter publicatie voor nieuwsbrief Alpaca Ranch
juni 2009

Volgende >